Το Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΥΠΑΙΘΑ

Το Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού

Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΕΠΑ)

To Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΕΠΑ) αποτελεί το κεντρικό εθνικό επενδυτικό πλαίσιο της χώρας για την προγραμματική περίοδο 2026–2030, εγκρίθηκε με την ΠΥΣ 32/27.11.2025 και οργανώνεται γύρω από επτά Αναπτυξιακούς Στόχους: Κοινωνική Συνοχή και Ανάπτυξη, Ανάπτυξη Υποδομών και Μεταφορών, Πολιτική Προστασία και Αντιμετώπιση της Κλιματικής Κρίσης, Καινοτομία-Εξωστρέφεια και Ανταγωνιστικότητα, Ψηφιακός Μετασχηματισμός και Τεχνητή Νοημοσύνη, Πράσινη Ανάπτυξη και Πράσινος Μετασχηματισμός, και Υποστήριξη Προγραμμάτων. Στο πλαίσιό του καταρτίζονται Τομεακά και Περιφερειακά Προγράμματα Ανάπτυξης (ΤΠΑ/ΠΠΑ) από τα αρμόδια Υπουργεία.

Το Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΤΠΑ) του ΥΠΑΙΘΑ είναι το εξειδικευμένο επενδυτικό πρόγραμμα του Υπουργείου στο πλαίσιο του ΕΠΑ 2026–2030, που εγκρίθηκε με την υπ' αριθμ. 10267 ΕΞ 2026 απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (ΦΕΚ Β΄ 227/22.01.2026). Καλύπτει το σύνολο των τομέων αρμοδιότητας του ΥΠΑΙΘΑ — από την Προσχολική έως την Ανώτατη Εκπαίδευση, την Επαγγελματική Κατάρτιση και τη Δια Βίου Μάθηση, τις Δημόσιες Βιβλιοθήκες και τα Γενικά Αρχεία του Κράτους, έως και τον Αθλητισμό — και διαρθρώνεται σε δύο Υποπρογράμματα: Α. Τομέων Παιδείας και Θρησκευμάτων και Β. Τομέα Αθλητισμού.

Συμβατότητα ΤΠΑ με ΕΠΑ

Το ΤΠΑ του ΥΠΑΙΘΑ έχει σχεδιαστεί σε πλήρη ευθυγράμμιση με τους Αναπτυξιακούς Στόχους, τους Ειδικούς Στόχους και τις Αναπτυξιακές Προτεραιότητες του ΕΠΑ 2026–2030. Συγκεκριμένα, οι παρεμβάσεις του ΥΠΑΙΘΑ συσχετίζονται με τέσσερις από τους επτά Αναπτυξιακούς Στόχους του ΕΠΑ (Α.Σ.1 Κοινωνική Συνοχή και Ανάπτυξη, Α.Σ.4 Καινοτομία, Εξωστρέφεια και Ανταγωνιστικότητα, Α.Σ.5 Ψηφιακός Μετασχηματισμός και Τεχνητή Νοημοσύνη, Α.Σ.6 Πράσινη Ανάπτυξη και Πράσινος Μετασχηματισμός), ενώ αξιοποιείται και ο Α.Σ.7 για την Υποστήριξη του Προγράμματος. Κατά την κατάρτιση του ΤΠΑ συνεκτιμήθηκε επίσης η συμπληρωματικότητα με άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως τα συγχρηματοδοτούμενα από την Ε.Ε. προγράμματα, προκειμένου να επιτευχθεί το βέλτιστο αναπτυξιακό αποτέλεσμα.

Προγραμματική Περίοδος ΤΠΑ 2026-2030

Η προγραμματική περίοδος του ΤΠΑ εκτείνεται από το 2026 έως το 2030, ακολουθώντας τον ορίζοντα του ΕΠΑ. Η κατάρτισή του βασίστηκε σε πολυεπίπεδη και συμμετοχική διαδικασία που περιέλαβε αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης, καταγραφή αναγκών από τους δυνητικούς δικαιούχους, διαβούλευση με τους επικεφαλείς των τομέων παρέμβασης (συμπεριλαμβανομένης της Συνόδου Πρυτάνεων), ανάλυση SWOT, και καθορισμό προϋπολογισμού ανά αναπτυξιακό στόχο. Αξιοποιεί δε την εμπειρία από την υλοποίηση του προηγούμενου ΤΠΑ 2021–2025.

Προϋπολογισμός ΤΠΑ ΥΠΑΙΘΑ 2026-2030

Ο συνολικός προϋπολογισμός του ΤΠΑ του ΥΠΑΙΘΑ για την περίοδο 2026–2030 ανέρχεται σε 691.000.000,00 €, που θα καλυφθεί από πιστώσεις του εθνικού σκέλους του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΑΠΔΕ). Κατανέμεται σε δύο Υποπρογράμματα: 581 εκ. € για τους Τομείς Παιδείας και Θρησκευμάτων και 110 εκ. € για τον Τομέα Αθλητισμού. Ο μεγαλύτερος όγκος πόρων (520 εκ. €, ποσοστό ~75%) κατευθύνεται στον Αναπτυξιακό Στόχο 1 «Κοινωνική Συνοχή και Ανάπτυξη», ενώ ακολουθούν η «Καινοτομία, Εξωστρέφεια και Ανταγωνιστικότητα» (80 εκ. €), ο «Ψηφιακός Μετασχηματισμός και Τεχνητή Νοημοσύνη» (33,5 εκ. €), η «Πράσινη Ανάπτυξη και Πράσινος Μετασχηματισμός» (38,5 εκ. €) και η Υποστήριξη Προγραμμάτων (19 εκ. €). Παρακάτω απεικονίζεται ο προϋπολογισμός του ΤΠΑ 2026-2030 του ΥΠΑΙΘΑ και η κατανομή ανά Υποπρόγραμμα, σε επίπεδο Αναπτυξιακού Στόχου του ΕΠΑ 2026-2030.

Δείκτες εκροών για το ΤΠΑ ΥΠΑΙΘΑ 2026-2030

Για την αποτίμηση των δράσεων του ΤΠΑ του ΥΠΑΙΘΑ 2026–2030, πραγματοποιήθηκε διερεύνηση των δεικτών εκροών που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν στο πλαίσιο του ΕΠΑ, με παράλληλη προσπάθεια δημιουργίας νέων δεικτών που θα προταθούν στην Υπηρεσία Συντονισμού για αξιοποίηση. Οι δείκτες εκροών αποτιμούν το προϊόν που ευθέως παράγεται από μια πράξη και σχετίζεται άμεσα με τις χρηματοδοτούμενες δράσεις (όπως ο αριθμός σχολικών μονάδων που αναβαθμίζονται, ο αριθμός αθλητικών εγκαταστάσεων που εκσυγχρονίζονται ή ο αριθμός ιδρυμάτων ανώτατης εκπαίδευσης που εντάσσονται σε δράσεις ψηφιακού μετασχηματισμού). Η επιλογή των δεικτών γίνεται με γνώμονα τη συμβατότητα με τα συστήματα παρακολούθησης άλλων χρηματοδοτικών εργαλείων, ώστε να διασφαλίζεται η δυνατότητα αξιοποίησής τους και από άλλες πηγές χρηματοδότησης στο μέλλον.

Αναπτυξιακοί στόχοι για το ΤΠΑ ΥΠΑΙΘΑ 2026-2030

Οι αναπτυξιακοί στόχοι του ΤΠΑ αντιστοιχούν στους τομείς πολιτικής του ΥΠΑΙΘΑ και εναρμονίζονται με τους στόχους του ΕΠΑ. Για την Προσχολική, Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση και Ειδική Αγωγή επιδιώκεται η αναβάθμιση υποδομών, η βελτίωση ποιότητας και η ισότιμη πρόσβαση. Για την Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση στοχεύεται η σύνδεση με την αγορά εργασίας και ο ψηφιακός μετασχηματισμός. Για την Ανώτατη Εκπαίδευση επιδιώκεται η ενίσχυση της ερευνητικής αριστείας, της διεθνοποίησης και της φοιτητικής μέριμνας. Για τις Βιβλιοθήκες και τα ΓΑΚ στοχεύεται η ψηφιοποίηση και η ανοιχτή πρόσβαση. Για τον Αθλητισμό επιδιώκεται η ανάπτυξη νέων και αναβάθμιση παλαιών αθλητικών υποδομών, η ισότιμη πρόσβαση και ο ψηφιακός μετασχηματισμός του τομέα.

Προτεραιότητες - Δράσεις για το ΤΠΑ ΥΠΑΙΘΑ 2026-2030

Οι κύριες στρατηγικές προτεραιότητες του ΤΠΑ διαρθρώνονται ανά τομέα πολιτικής και περιλαμβάνουν: βελτίωση και επέκταση σχολικών υποδομών και εξοπλισμού σε όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες, ολιστική αναβάθμιση της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης με έμφαση στη σύνδεση με την αγορά εργασίας, ενίσχυση της ψηφιακής και πράσινης μετάβασης σε όλους τους τομείς, προώθηση της κοινωνικής συμπερίληψης και της ισότιμης πρόσβασης για ευάλωτες ομάδες, αναβάθμιση αθλητικών εγκαταστάσεων με έμφαση στην ενεργειακή απόδοση και τη στατική επάρκεια και ψηφιακός μετασχηματισμός των Δημόσιων Βιβλιοθηκών και των Γενικών Αρχείων του Κράτους. Οριζόντια, προβλέπεται η ενδυνάμωση της διοικητικής ικανότητας της Υπηρεσίας Διαχείρισης για την αποτελεσματική υλοποίηση του προγράμματος.